EU Inc nedir?
EU Inc, Avrupa Komisyonu'nun 18 Mart 2026 tarihinde sunduğu COM(2026) 321 numaralı düzenleme teklifindeki harmonize limited şirket formudur.
Amaç, Avrupa'da sınır ötesi büyümek isteyen şirketlerin her ülkede tamamen farklı şirket hukuku süreçleriyle karşılaşmasını azaltmak ve ortak bir çekirdek şirket yapısı oluşturmak.
EU Inc mevcut ulusal şirket türlerini ortadan kaldırmıyor. Fransa'daki SAS/SASU, Almanya'daki GmbH/UG veya Hollanda'daki BV gibi yapılar varlığını sürdürecek. EU Inc bunların yanında isteğe bağlı yeni bir seçenek olacak.
Neden “28. rejim” deniyor?
Avrupa Birliği'nde bugün 27 üye devletin ulusal şirket hukuku sistemleri bulunuyor. “28. rejim” ifadesi, bunların yerine geçmeyen fakat şirketlerin gönüllü olarak seçebileceği ek bir ortak Avrupa çerçevesini anlatıyor.
Ancak 28. rejim yalnız EU Inc şirket formundan ibaret değil. Komisyonun daha geniş vizyonu dijitalleşme, yatırım finansmanı, çalışan mobilitesi ve vergi sadeleştirmesi gibi ayrı girişimleri de kapsıyor.
Bu nedenle EU Inc = 28. rejimin tamamı şeklinde düşünmek doğru değildir.
Kimler EU Inc kurabilecek?
Teklif, şirketin bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilmesini öngörüyor. Kurucu için ayrı bir AB vatandaşlığı şartı bulunmuyor.
Buna karşılık şirketin Avrupa ile gerçek bağlantısı olmalı:
- kayıtlı ofis bir AB üye devletinde olmalı,
- merkezî yönetim veya ana iş yeri AB içinde bulunmalı,
- yönetim kurulunda en az bir AB'de yerleşik direktör olmalı.
Bu kurallar EU Inc'i yalnızca uzaktan bir “posta kutusu şirketi” olarak tasarlamadığını gösteriyor.
Bugün EU Inc kurulabiliyor mu?
Hayır. 7 Ekim 2026 itibarıyla EU Inc hâlâ yasa teklifidir. 2026/0074(COD) dosyası Avrupa Parlamentosu'nda JURI komite kararını bekliyor.
Bugün “EU Inc şirketi açıyoruz” şeklinde sunulan bir hizmet resmî EU Inc kuruluşu olamaz, çünkü uygulanabilir sicil sistemi henüz mevcut değil.
Kuruluş neden daha hızlı olacak?
Komisyon standart bir dijital kuruluş yolu tasarlıyor. Harmonize form ve AB standart ana sözleşme şablonları kullanıldığında AB merkezî arayüzü üzerinden 48 saatlik fast-track hedefleniyor.
Buradaki hız şirket hukuku ve sicil işlemine yöneliktir. Banka hesabı, vergi, KDV, çalışan veya özel izinler aynı 48 saat garantisinin parçası değildir.
Şirket hangi sicile kaydolacak?
EU Inc seçilen üye devletin ulusal ticaret siciline kaydolacak. Şirket bir European Unique Identifier (EUID) alacak ve temel bilgileri BRIS üzerinden Avrupa genelinde erişilebilir olacak.
Bu model ulusal sicilleri ortadan kaldırmadan daha ortak bir Avrupa şirket deneyimi oluşturmayı hedefliyor.
Dijital yaşam döngüsü ne demek?
EU Inc sadece online kurulacak bir şirket değil; şirket yaşam döngüsünün de dijital olması hedefleniyor.
Teklifin kapsadığı başlıca alanlar:
- kuruluş,
- ana sözleşme değişiklikleri,
- pay sicili ve pay devri,
- sermaye işlemleri,
- şirket sertifikaları ve vekâletnameler,
- solvent tasfiye.
Fiziksel bulunma gerekliliğinin yalnız istisnai durumlarda ortaya çıkması amaçlanıyor.
Once-only ilkesi neden önemli?
Şirket bir sicile aynı bilgileri verdikten sonra farklı kamu kurumlarının aynı belgeleri tekrar istemesi Avrupa'daki önemli idari maliyetlerden biri.
EU Inc teklifi, doğrulanmış şirket verisinin kamu sistemleri arasında yeniden kullanılmasını hedefliyor. TIN, KDV kimlik numarası ve faydalanıcı sahiplik süreçleri bunun örnekleri.
Bu özellik belge tekrarını azaltabilir; fakat bütün vergi sistemlerini tekleştirmez.
Pay ve yatırım sistemi nasıl olacak?
Teklif büyüme şirketlerinin yatırım almasını kolaylaştırabilecek ortak araçlar öngörüyor:
- dijital pay sicili,
- farklı pay sınıfları,
- dönüştürülebilir araçlar,
- warrant'lar,
- daha dijital pay devri,
- EU-ESO çalışan opsiyon planı.
Bu araçlar özellikle farklı ülkelerden yatırımcı alan startup ve scale-up'lar açısından ortak hukuki dil oluşturabilir.
EU Inc çalışan sistemini tekleştiriyor mu?
Hayır. İş hukuku, bordro ve sosyal güvenlik ulusal sistemlere bağlı kalıyor.
EU-ESO ortak bir çalışan opsiyon çerçevesi sunmayı hedeflese de çalışanların maaş, sözleşme, sosyal güvenlik ve çalışma koşulları yine fiilî çalışma ülkesinin kurallarına tabi olabilir.
Vergi ve KDV ne olacak?
EU Inc tek bir AB kurumlar vergisi oranı, KDV oranı veya muhasebe sistemi yaratmıyor.
Kayıt ülkesi, gerçek yönetim, sabit iş yeri, çalışanlar, stok ve satış modeli vergi analizinde önemini koruyacak. Muhasebe de kayıtlı ofisin bulunduğu üye devletin kurallarına tabi olacak.
Bu ayrım, “tek şirketle bütün Avrupa'da tek vergi” gibi iddiaların neden yanlış olduğunu açıklıyor.
AB dışındaki girişimciler için ne ifade ediyor?
Teklif kurucunun AB vatandaşı olmasını zorunlu kılmadığı için Türkiye'den girişimciler açısından önemli bir fırsat olabilir.
Ancak şu konular ayrıca planlanmalıdır:
- AB yerleşik direktör,
- AB içindeki kayıtlı ofis ve gerçek faaliyet bağlantısı,
- dijital kimlik doğrulama,
- banka KYC/AML,
- kişisel oturum ve çalışma hakkı.
EU Inc şirket sahipliğini sadeleştirebilir; göçmenliği otomatik çözmez.
EU Inc ne zaman uygulanacak?
Kesin tarih henüz yok. Mevcut teklif, Resmî Gazete yayımı sonrası yürürlüğe girişten 12 ay sonra uygulanmasını öngörüyor.
Dolayısıyla siyasi anlaşma sağlandığı gün şirket kurma sistemi açılmayacak. Üye devletlerin ve AB altyapılarının hazırlık dönemi olacak.
EU Inc kimler için daha anlamlı olabilir?
EU Inc özellikle şu tür şirketlerde daha fazla değer yaratabilir:
- birden fazla AB ülkesinde büyümeyi planlayan girişimler,
- farklı ülkelerden yatırım alan startup'lar,
- çalışanlarına pay teşviki vermek isteyen şirketler,
- yatırım turlarında ortak ve dijital pay yapısı isteyen ekipler,
- kuruluş ve şirket değişikliklerinde fiziksel işlem yükünü azaltmak isteyen kurucular.
Tek ülkede küçük ve yerel ölçekte çalışan bir işletme için ulusal şirket formu hâlâ daha basit olabilir.
Sonuç
EU Inc'in en önemli vaadi “tek tuşla bütün Avrupa'da her şeyi çözmek” değil; şirket hukukunun çekirdek işlemlerini daha ortak, dijital ve öngörülebilir hale getirmek.
Gerçek faydayı değerlendirmek için hangi konuların harmonize edildiğini ve hangi konuların ulusal sistemlerde kaldığını net ayırmak gerekir. Bu ayrım yapıldığında EU Inc'in neden önemli olduğu da, neden tek başına bütün operasyon sorunlarını çözmediği de daha kolay anlaşılır.